Tmomaster: 1 versie geïmporteerd

2020-09-13T17:27:26Z

1 versie geïmporteerd

← Oudere versie	Versie van 13 sep 2020 19:27
(geen verschil)

a>Admin op 28 dec 2013 om 13:13

2013-12-28T13:13:41Z

Nieuwe pagina

{{sys:dictionary:text
|text={{sys:titlepart}} ({{#tag:easyview|{{sys:w:nl}}Latijn|type=iframe|thumbnail=Latijn}}: ''contingentia'', mogelijkheid, toeval) is een begrip in de {{#tag:easyview|{{sys:w:nl}}filosofie|type=iframe|thumbnail=filosofie}}. Het duidt het tegengestelde aan van {{#tag:easyview|{{sys:w:nl}}noodzakelijkheid|type=iframe|thumbnail=noodzakelijkheid}}. ''Contingent'' zijn die {{#tag:easyview|{{sys:w:nl}}entiteit|type=iframe|thumbnail=entiteit}} en die niet noodzakelijk bestaan of {{#tag:easyview|{{sys:w:nl}}subsistentie|type=iframe|thumbnail=subsisteren}} en die {{#tag:easyview|{{sys:w:nl}}kwaliteit (eigenschap)|type=iframe|thumbnail=kwaliteiten}} die niet noodzakelijk inherent zijn aan de entiteit die ze kwalificeren. Zo is bijvoorbeeld de bewering "Alle echtgenoten zijn getrouwd" noodzakelijk waar, maar "Alle {{#tag:easyview|{{sys:w:nl}}T-Fords|type=iframe|thumbnail=T-Fords}} zijn zwart" niet, omdat dit toevallig is en dus ook anders had kunnen zijn, zodat deze propositie contingent is. Contingent = waar, maar niet noodzakelijk.
 
Het ''contingentiebeginsel'', zoals geformuleerd door {{#tag:easyview|Thomas van Aquino (1225-1274)|type=iframe|thumbnail=Thomas van Aquino|}}, stelt dat elk objectief ervaarbaar ding (plant, dier, mens) iets toevalligs heeft, dat evengoed anders had kunnen zijn. Het heeft eigenschappen die daaraan toevallig toekomen (toevallen).
 
In de {{#tag:easyview|{{sys:w:nl}}Hindoeïstische filosofie|type=iframe|thumbnail=Hindoeïstische filosofie}} geldt het principe van samānādhikaranam, dat letterlijk als co-inci-dentie (samenval) kan begrepen worden. Men gaat ervan uit dat elk object of subject als entiteit op een kruisingsvlak van universele eigenschappen ligt.
 
De ontwikkeling van de twintigste-eeuwse filosofie toont een tendens tot het steeds sterker benadrukken van deze contingentie van entiteiten. Het {{#tag:easyview|{{sys:w:nl}}existentialisme|type=iframe|thumbnail=existentialisme}} wijst zelfs op een vermeende contingentie van heel ons bestaan, ons {{#tag:easyview|{{sys:w:nl}}zijn|type=iframe|thumbnail=zijn}} zou bepaald zijn door louter toeval. Dit zou ook leiden tot een relatieve zinloosheid (''La vie est absurde'') bron?Wat heeft de Franse zin met zinloosheid te maken, wie zegt dat?
 
De Amerikaanse {{#tag:easyview|{{sys:w:nl}}postmodernisme|type=iframe|thumbnail=postmodernistische}} en {{#tag:easyview|{{sys:w:nl}}pragmatisme|type=iframe|thumbnail=pragmatische}} filosoof {{#tag:easyview|{{sys:w:nl}}Richard Rorty|type=iframe|thumbnail=Richard Rorty}} voert deze tendens tot haar uiterste consequentie door in zijn filosofie: volgens hem zou de filosofie zich überhaupt niet langer moeten bekommeren om de vraag of iets een universele waarheid is of contingent. ''Al'' onze ideeën zijn immers contingent en cultureel bepaald; de filosofie kan zich bijgevolg beter bezighouden met de interpretatie van ideeën als cultureel product en ondergeschikt zijn aan de morele {{#tag:easyview|{{sys:w:nl}}praxis (politiek)|type=iframe|thumbnail=praxis}}: het is beter 'gewoon goed' te handelen in plaats van zich druk te maken over de universele gelding van de algemene norm die aan dat handelen ten grondslag zou liggen. Ook zijn eigen opvatting is volgens Rorty slechts contingent waar: het is een {{#tag:easyview|{{sys:w:nl}}levensleer|type=iframe|thumbnail=evensleer}} waarmee hijzelf praktisch leven kan en die hij slechts wil suggereren aan de lezer. Enige pretentie een noodzakelijke waarheid te verkondigen, zou ontbreken.
 
In de {{#tag:easyview|{{sys:w:nl}}organisatiekunde|type=iframe|thumbnail=organisatiekunde}} gaat de {{#tag:easyview|{{sys:w:nl}}contingentiebenadering|type=iframe|thumbnail=contingentiebenadering}} uit van de gedachte dat elke omgeving aangepast gedrag verlangt. In een organisatie ontstaan voor elk type omgevingsrelatie op die manier aparte afdelingen met een voor die omgevingsrelatie geschikte cultuur, werkwijze en professionalisering. <ref name="Wikipedia">Informatie afkomstig van {{#tag:easyview|{{sys:w:nl}}{{sys:titlepart}}|thumbnail={{sys:w:name:nl}}|type=iframe}}</ref>
}}

{{sys:head:links}}
* {{#tag:easyview|{{sys:w:nl}}{{sys:titlepart}}|thumbnail={{sys:w:name:nl}}|type=iframe}}

Woordenboek Filosofie:Contingentie - Bewerkingsoverzicht

Tmomaster: 1 versie geïmporteerd

a>Admin op 28 dec 2013 om 13:13